در یک تعریف ساده، تئوری صف، علم تجزیه و تحلیل و مدیریت خطوط انتظار است. تئوری صف، شاخه ای از علم ریاضیات است که در اوایل قرن بیستم در حین مطالعه بر روی خطوط انتظار تلفن توسعه پیدا کرد. باید توجه داشت که در تمام سیستم های صف، انسان حضور ندارد، ولی در سیستم های صفی که در آن ها انسان به عنوان ارایه دهنده خدمت فعالیت می کند می توان سیستم صف را یک سیستم پویا در نظر گرفت؛ زیرا در این گونه سیستم ها، اجزای سیستم با یکدیگر تعامل و برهم کنش بیش تر دارند. در این مقاله با استفاده از رویکرد پویایی سیستم، یک مدل دینامیک از پویای های یک سیستم صف ارایه گردیده و سپس با بررسی اثر اجزای مختلف مدل بر دیگر اجزا به مطالعه پویایی های یک سیستم ساده صف پرداخته شده است.

به دلیل کمبود آب در عصر کنونی و حمایت دولت ها در زمینه تعویض خطوط فرسوده انتقال آب، صنعت لوله های پلی اتیلنی به یکی از جاذبه های مورد علاقه برای سرمایه گذاران تبدیل شده است. اما یکی از دغدغه ها جامعه بحث کیفیت این لوله ها می باشد. لذا در تحقیق حاضر، میزان تاثیرگذاری سیستم مدیریت کیفیت بر کیفیت لوله های پلی اتیلنی با استفاده از پویایی های سیستم مورد بررسی قرار می گیرد. مطالعه موردی این تحقیق، یکی از شرکت های صنعت لوله سازی کرمان می باشد. در این مقاله با استفاده از نظر نخبگان صنعت، متغیرهای ضروری شناسایی و نمودار علی و معلولی و نمودار حالت و جریان با استفاده از نرم افزار ونسیم ترسیم گردید. نتایج تحلیل ها نشان داد که به هنگام پیاده سازی سیستم مدیریت کیفیت باید کلیه واحدهای سازمانی با یکدیگر هماهنگ بوده و نقش مدیریت در آن بسیار کلیدی می باشد به طوری که هر گونه اهمال مدیریت موجب بی کیفیتی محصول، کاهش رضایت مشتریان و به دنبال آن کاهش میزان فروش محصولات و افزایش ضایعات و در نهایت قرار گیری سازمان در حالت انحلال، ورشکستگی و تضاعف می شود.

خصیصه اصلی پویایی سیستم شفاف ساختن ساختار درون زاد سیستم مورد نظر، برای تشریح ارتباطات بین اجزای سیستم و آزمایش تغییر روابط درون سیستم در زمانی است که تصمیمات گوناگون اعمال می گردند. در اصل پویایی سیستم مجموعه ابزار و تکنیک هایی برای توسعه یک مدل ریاضی قراردادی از یک سیستم اجتماعی پیچیده است. پویایی سیستم بطور کامل، متفاوت از روش سنتی شبیه سازی، نظیر شبیه سازی گسسته وقایع است - که در آن مهمترین مساله مدل سازی انطباق نقطه به نقطه رفتار مدل و رفتار واقعی به معنی یک پیش بینی دقیق می باشد. همان گونه که در یک خط هوایی از شبیه ساز پرواز برای کمک به یادگیری خلبان ها استفاده می شود، پویایی های سیستم، تقریبا روشی برای ایجاد شبیه سازهای پرواز مدیریت است. پلیس در معنای عام، با پیچیدگی های غالبا پویای متعددی روبروست. تعدد تصصمیم گیران، پویایی، متغیرهای درهم تنیده ی بی شمار و ... منجر به شکل گیری مسایلی می گردد که می توان آن را پیچیدگی پویا نام نهاد. در این مقاله سعی بر آن است تا متدولوژی پویایی سیستم به عنوان نگرشی به چنین موضوعاتی در پلیس معرفی گردد.

مدیریت منابع آب نیازمند تصمیم گیری آینده نگر با رویکردی جامع است. علم پویایی سیستم، یک ابزار مدیریتی براساس این نگرش می باشد. این علم قادر است شبیه سازی سیستم های پیچیده منابع آب را برای پشتیبانی تصمیم گیری انجام دهد. به کمک این شبیه سازی، پیامدهای نامشخص تصمیم گیریها آشکار می شود. هدف عمده این روش شبیه سازی، تسریع و تسهیل یادگیری رفتار سیستم ها در شرایط فعلی و آینده است. در این مقاله، مدل منابع و مصارف آب شهری با روش پویایی سیستم برای ارزیابی روند منابع و مصارف و عوامل اثرگذار بر آن تهیه و توسعه داده شده است. اندرکنش منابع آب شهری با جنبه های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی تامین و تقاضای آب، سیستم پیچیده ای را ایجاد می کند که تحلیل آن صرفا با نگرشی جامع و با روش پویایی سیستم ها مقدور می باشد. نتایج تحلیل پویایی سیستم آب شهری تهران، مدیران را به یک ابزار قابل فهم و تصویری برای درک علل کاهش منابع رهنمون خواهد نمود. همچنین این مدل روند تغییرات بیلان آب در آینده و تاثیر سناریوهای مدیریتی همچون انتقال بین حوضه ای آب، اجرای طرح جمع آوری و تصفیه فاضلاب و مدیریت تقاضا را ارائه می کند.

در دهه های اخیر، سطح آب تالاب هورالعظیم/هورالهویزه (در مرز ایران و عراق) به عنوان یکی از منابع آب مشترک، به شدت کاهش یافته است. در حوضه های مشترک، در نظر گرفتن تعاملات بین سیستم های منابع آب در کشورهای حوضه آبریز، با استفاده از رویکرد سیستم پویا امکان پذیر است. مدل ارایه شده، تعاملات بین سیستم های منابع آب ایران، عراق و ترکیه را بدون در نظر گرفتن سیستم های اجتماعی-اقتصادی این کشورها، در حوضه مشترک تالاب هورالعظیم/هورالهویزه برای دوره 2016-2004 شبیه سازی نموده است که می تواند برای تحلیل سناریوهای مختلف در حوضه استفاده شود. به علاوه، این مطالعه سیستمی پویا را برای چندین تصمیم گیر با منافع مختلف، براساس یکپارچگی حوضه، توسعه داده است. صحت سنجی این مدل نشان داد مدل توسعه یافته، به منظور بازسازی رفتار پارامترهای مختلف درون سیستم، به خوبی واسنجی شده است. نتایج نشان می دهد که آب ورودی دجله به عراق از ترکیه، در دوره شبیه سازی، کاهش قابل ملاحظه ای داشته است. متعاقبا، ورودی به تالاب هورالعظیم/هورالهویزه، به طور متوسط در این بازه زمانی، 61 درصد کم تر از ظرفیت این تالاب بوده است. همچنین نتایج مدل برای دو سناریوی تکمیل پروژه GAP و کاهش 10 درصدی سطح زیر کشت، در هر سه کشور، نشان می دهد که آب ورودی به تالاب به ترتیب 400 میلیون مترمکعب کاهش و 1900 میلیون مترمکعب نسبت به 2020 افزایش می یابد. بطور کلی، از مدل ارایه شده می توان به عنوان ابزار پشتیبانی برای ارزیابی تصمیم های سیاست گذاران در منطقه استفاده نمود. در نتیجه، برای بهبود شرایط زیست محیطی، گزینه های مدیریتی باید با توجه به یکپارچگی حوضه های مشترک تعریف شوند.

زنجیره های تأمین، شامل شبکه ای از سازمان ها و افراد درگیر در برآورده کردن نیاز مشتری هستند. افزایش پژوهش ها و علایق پژوهشگران و مدیران صنعتی در حوزه زنجیره تأمین، بررسی رفتار سیستم های شبکه زنجیره تأمین را ضروری کرده است. در این پژوهش سعی شده است، تأثیر متغیرهای مربوط به مقدار و عدم قطعیت تقاضا و همچنین عدم اطمینان شرکای زنجیره تأمین بر عملکرد زنجیره تأمین در یک زنجیره تأمین تولید تجهیزات پزشکی دوسطحی بررسی شود. شاخص میزان برآورده سازی تقاضای مشتری و اثر شلاق چرمی به عنوان دو شاخص عملکردی زنجیره تأمین بررسی شدند. برای تحلیل رفتار سیستم نسبت به تغییر متغیرهای عدم قطعیت، از پویایی های سیستم استفاده شده است که یکی از ابزارهای نیرومند برای تحلیل و درک رفتار عملیات در زنجیره های تأمین است. نتایج پژوهش نشان می دهد که افزایش مقدار تقاضا، عدم قطعیت تقاضا، عدم اطمینان سیستم تولیدی و توان تأمین کننده اثر زیادی بر تشدید اثر شلاق چرمی و کاهش میزان برآورده سازی تقاضای مشتری در طول زنجیره تأمین دارد.

صنعت زیتون یکی از صنایع مهم در ایران می باشد. در سال های اخیر جهت توسعه این صنعت در بخش های مختلف زنجیره تامین از کشاورزی و کاشت درخت زیتون تا صنایع تبدیلی برنامه ریزی های خوبی صورت گرفته است. برای توسعه این صنعت نیاز به برآورد صحیح رفتار عرضه و تقاضا در کل زنجیره تامین در افق بلندمدت از طریق درک پویایی های این صنعت می باشد. لذا در این مقاله با استفاده از رویکرد پویایی شناسی سیستم ها به تحلیل پویایی های صنعت زیتون در ایران پرداخته شده است. زنجیره تامین صنعت زیتون دارای 4 قسمت اصلی شامل کشت و برداشت زیتون؛ فرآوری، تولید، توزیع و مصرف روغن زیتون؛ فرآوری، تولید، توزیع و مصرف کنسرو زیتون؛ و قیمت روغن و کنسرو زیتون می باشد. نتایج مدلسازی نشان داد که در حالت عادی برای کاهش واردات برای کنسرو زیتون حدود 25 سال و برای روغن زیتون 40 سال زمان لازم بوده و نیاز به 600 هزار هکتار زمین زیر کشت، 20 شرکت فرآوری می باشد. همچنین رفتار مدل تحت سناریوهای مختلف نشان داد که برای افزایش مصرف فرآورده های زیتون نیاز است که سیاست های تشویقی در مصرف با سیاست های توسعه ایی تولید همراه باشد چراکه مصرف تابعی از قیمت و قیمت تابعی از تولید است. همچنین مشخص شد که با تقویت تکنولوژی کاشت و برداشت نیاز به سرمایه گذاری در زمین کمتر می شود. همچنین مدل نشان داد که بدلیل آسیب دیدگی زیتون می بایست با واردات زیتون آن را جبران کرد لذا نیاز به اصلاح قانون ممنوعیت واردات زیتون است.

روش شناسی پویایی شناسی سیستم با ادعای شناخت ساختار اصلی تعیین کننده رفتارهای اجتماعی، اقتصادی و فنی، پژوهشگران حوزه های مختلفی را به سوی خود جلب کرده است.بی تردید، مبانی فلسفی و نظری پویایی شناسی سیستم یا همان پیش فرض های آن، در نحوه اجرای فرایند مدل سازی برای تبیین و سناریوسازی مسائل مختلف، نقش مهمی ایفا خواهد کرد؛ به گونه ای که ممکن است فرایند مدل سازی و خروجی آن با مبانی مختلف، تغییر کند و با انتظارات مدل ساز از این روش شناسی، در تناقض افتد.با توجه به اینکه مبانی نظری پویایی های سیستم، از ابتدا، به خوبی تبیین نشده در این مقاله بر آنیم پس از مروری گذرا بر نظرات مطروح و بیان علت پراکندگی آنها، به تبیینی جامع از مبانی فلسفی پویایی های سیستم برسیم.بدین منظور در رویکردی استقرایی (جزء به کل)، به بررسی مبانی فلسفی مدل هایی که تاکنون با این روش طراحی شده است پرداختیم. خروجی استفاده از این رویکرد، طبقه بندی مدل های پویایی شناسی سیستم بر اساس مبانی فلسفی حاکم بر آن ها بود. بر اساس این طبقه بندی می توان ادعا کرد که رویکردهای متعددی به عنوان مبانی فلسفی مطالعات پویایی شناسی سیستم وجود دارد و پیشنهاد نویسندگان برای این عنوان، کثرت گرایی تلفیقی است که بنا بر نوع مساله مورد نظر، پارادایم خاصی در فرایند مدل سازی حاکم خواهد بود.